Congres 2023 – volledig programma

Volledig programma – Psychotherapie op het kruispunt van Wetenschap, Kunst en Ethiek 

Dagindeling beide dagen:

09u00   Deuren open
09u30   Verwelkoming
10u00   Eerste lezing: Stefan Perceval (do 16/03) en Binu Singh (vr 17/03)
11u15     Pauze
11u45    Tweede lezing: Hilde Vleugels (do 16/03) en Bruno Van den Bosch (vr 17/03)
13u00   Lunch
14u00   Eerste workshopronde (deelname aan 1 van 10 workshops – zie hieronder)
15u15    Pauze
15u45   Tweede workshopronde (deelname aan 1 van 10 workshops – zie hieronder)
17u00   Receptie
18u00   Einde

 

Het verhaal achter de muur, Stefan Perceval

Stefan Perceval is acteur, regisseur en directeur van de Theaterwerkplaats HETGEVOLG, maar vooral: een maatschappelijk geëngageerde bruggenbouwer met de ongelooflijke kwaliteit om de mensen opnieuw in hun kracht te plaatsen. Geef hem een kind, een jongere, een volwassene die iedereen heeft opgegeven en in een hoek heeft gemetseld, en hij laat hem schitteren en vooral: zichzelf zijn.
Met die drijfveer is hij erin geslaagd om van HETGEVOLG een open huis te maken waar iedereen welkom is: anderstalige nieuwkomers, kansarmen, alleenreizende minderjarige vluchtelingen, jongeren uit reïntegratieprojecten, mensen met een beperking …
Door hem is het draagvlak van HETGEVOLG heel groot geworden: in Turnhout, de Kempense regio en heel Vlaanderen. Iedereen draagt de organisatie een warm hart toe, want iedereen weet: de nood aan sociale inclusie is groot en zal de eerstvolgende jaren allen maar toenemen. Dat een organisatie als HETGEVOLG deze sociaal-maatschappelijke invulling als haar menselijke plicht beschouwt, kan op veel sympathie rekenen.
In 2019 ontving hij de Vlaamse Emancipatieprijs.

HETGEVOLG steunt zijn werkwijze op de ervaring die de afgelopen 18 jaar werd opgebouwd in trajecten met mensen van alle leeftijden. De methodiek die HETGEVOLG hanteert, is vooralsnog uniek in Europa. Het kenniscentrum Demos, actief in het Vlaams Participatiedecreet, heeft deze verschillende keren bestudeerd en bestempelt het als innovatief. Elk traject vertrekt vanuit het rotsvaste geloof dat elke mens ergens binnenin een kracht heeft die hem kan helpen (opnieuw) zijn plaats in de samenleving op te eisen/in te nemen met de kunsten als motor.

Stefan Perceval studeerde in 1997 af aan het HIDK – Studio Herman Teirlinck. Stefan acteert, regisseert en schrijft voor Victoria (nu Campo), HET TONEELHUIS, HETPALEIS, 4 Hoog, Malpertuis, HET GEVOLG, Tutti Fratelli, Zeeland Nazomer Festival. Van Maaseik, over Avignon en Berlijn tot in Shanghai. Ondertussen acteert Stefan in talrijke televisiereeksen en films. In maart 2011 kreeg Stefan “De gouden klaproos” in de categorie Toneel literatuur, een erkenning van de leden van auteursvereniging Sabam voor Vlaamse jonge scheppende kunstenaars voor hun prestaties, inzet en gedrevenheid.

 

De kracht van de geheelde heler, Dr. Binu Singh

Alles begint en eindigt met de verbinding met onszelf. In deze lezing staan we samen stil bij de verbinding van de hulpverlener met zichzelf en de meerwaarde van zijn of haar geheelde hart in de begeleiding van de cliënt.

Binu Singh is kinder- en jeugdpsychiater en psychotherapeut. Ze legt zich vooral toe op de ontwikkelings- en opvoedingsproblemen bij kinderen tussen 0 en 6 jaar en is de verantwoordelijke voor het zorgprogramma jonge kind binnen UPC KU Leuven. Dr. Singh is bestuurslid van WAIMH-Vlaanderen en werkt regelmatig mee aan informatieverlening rond de zorg voor jonge kinderen via media, lezingen en opleiding.

 

Integratie, Bruno Van den Bosch

De zelfidentiteit van de mens is transcultureel en kan dus geen enkel referentiepunt hebben. Pluralisme is niet synoniem met tolerantie voor verschillende meningen. Pluralisme komt neer op de erkenning van het ondenkbare, het absurde, en tot op de limiet, ondraaglijk. De werkelijkheid op zich hoeft niet transparant begrijpelijk te zijn.Raimon Panikkar

Psychotherapie is veel, maar op een fundamenteel niveau draait alles wat er binnen de therapie gebeurt rond integratie. Zo is er onder andere de:

  • Integratie van afgesplitste delen van het zelf.
  • Integratie van potentiele mogelijkheden en intrinsieke verlangens
  • Integratie van de ervaring in de ontmoeting met de ander
  • Integratie van verlies, pijn en rouw
  • Integratie van lichaam en geest
  • …..

Maar wat betekent integratie werkelijk? Wat is er nodig om tot integratie te komen? Wat zijn de moeilijkheden en de voorwaarden en over welke competenties dient een psychotherapeut te beschikken? In deze lezing wil ik u graag meenemen in de interactie die plaats vindt tussen de therapeut en de cliënt. Welke rol speelt integratie voor beide partijen en hoe kunnen ze elkaar vinden in een werkelijke ontmoeting? Het wordt een heldentocht voor beiden waarbij zij voor de uitdaging staan om openheid vinden die leidt tot integratie. Het wordt vormgeven in interactie. Een I.V. verhaal.

Bruno Van den Bosch is oprichter en directeur van de Educatieve Academie, een vormings- en opleidingsinstituut gelegen in Antwerpen-Berchem. Hij is therapeut en docent in  Conceptuele Interactie en president van de European Association for Integrative Psychotherapy (EAIP).

 

Interactioneel Vormgeven in deze tijd, Hilde Vleugels

Geïnspireerd door hedendaagse kunstenaars, filosofen, wetenschappers en psychotherapeuten onderzoek ik enkele kenmerkende uitdagingen van deze tijd. Hoe kunnen wij – Interactionele Vormgeving (I.V.) in het bijzonder – een bijdrage leveren in geestelijke gezondheid, onderwijs en de dagelijkse omgang met elkaar? I.V. ontstond eind vorige eeuw. Welk ethisch appel wordt er in deze snel veranderende samenleving op ons gedaan? Hoe kunnen we ‘verbonden in complexiteit’ meewerken aan een nieuwe wereld, een toekomst om naar uit te kijken? Hoe geven we vorm in interactie?

Hilde Vleugels is oprichter en directeur van de Educatieve Academie, een vormings- en opleidingsinstituut gelegen in Antwerpen-Berchem. Zij is stafdocente, schrijfster en visueel kunstenaar. Recent verscheen van haar hand “De Chaosfluisteraar”, een meesterlijk boek over het belang van creativiteit als helende en verbindende kracht. 

 

De wortels vinden in jezelf: De zoektocht naar een identiteit tussen twee culturen (Melike Aydinli)

De zoektocht naar een identiteit verloopt soms moeilijk wanneer je niet weet waartoe je behoort als persoon met migratieachtergrond. Je ervaart het gevoel te moeten kiezen tussen twee werelden, maar dat geeft een wrang gevoel. Wat als je beide culturen op jouw manier in jezelf kan integreren? Wat als je vanuit die integratie je wortels kan vinden in jezelf? In deze workshop gaan we na hoe de I.V.-benadering in deze zoektocht een meerwaarde kan betekenen.

 

Diversiteit in de praktijk: de dans van de ‘Nieuwe De-moed’! (Gitte Beaupain)

Onze samenleving is een schat aan diversiteit. Steeds meer collega’s erkennen tegenwoordig het belang van de culturele achtergrond in het leven van hun cliënten. Maar velen worstelen om culturele aspecten in de praktijk aan te pakken, hetzij vanwege onbekendheid, of angst om aanstoot te geven, of vanwege de aanwezigheid van culturele verschillen of overeenkomsten tussen cliënt en therapeut die het moeilijk kunnen maken.
Het niet weten dient zich aan …
En daarom zou ik je in deze workshop willen uitnodigen om niet te concentreren op wat je tot dusver hebt geleerd in eerdere formele opleidingscontext, maar op wat je niet weet.
Laat je verassen van de kracht van de ‘Nieuwe De-moed’.
We zullen samen trachten praktische strategieën te bespreken om met cliënten en hun culturele identiteit om te gaan, om te leren onze beperkingen te erkennen en deze te zien als kansen om op een dieper niveau contact te maken met onze cliënten en medemensen.

 

De ‘erotische verbeelding’: op weg naar een authentieke seksuele zelf (Charlotte Benoot)

Onze eigen, unieke seksualiteit is niet alleen een bron van plezier, maar ook één van zelfkennis en zelfexpressie. Het is een soort speelplaats waar we op een veilige , creatieve, opwindende manier vorm kunnen geven aan onszelf, en – in interactie – onze partner de kans geven om ons te leren kennen, onze kwetsbare, wilde, duistere kanten die we in het dagelijks leven liever niet laten zien. Het is daarom één van de meest ultieme manieren om te verbinden.
De deuren naar onze eigen authentieke seksuele zelf zijn echter vaak geblokkeerd. We hebben moeite met taal te vinden om ons hierin uit te drukken, we ervaren schaamte en angst, of we hebben – o.a. door huidige culturele discours- weinig contact met wat we écht plezierig, opwindend én betekenisvol vinden,… .
Een van de sleutels naar onze eigen authentieke seksuele zelf vinden we in onze seksuele fantasieën of erotische verbeelding. Deze fantasieën en beelden bevatten ‘een emotioneel en psychologisch script’ over onszelf, dat zich aan ons presenteert in gecodeerde, symbolische taal, een beetje zoals dromen dat doen.
In deze workshop, gaan we naar de symbolische betekenis en de helende kwaliteiten van deze erotische verbeelding, en hoe deze verband houden met onze hechtingsgeschiedenis, angsten, kwetsuren en verlangens. We leren hoe erotische verbeelding een krachtige tool is om therapeutisch op (seksuele) zelf-ontdekking te gaan.

 

De perfectionist en de Japanse keramiek (workshop door Ann Bilsen – enkel do 16/3)

De perfectionist in ons kan heel wat leren van de Japanse keramische kunst. We laten de driehoek draaien met potjes, een hamer en lijm. Het wordt een doe-workshop, waarbij we veel gaan voelen en dit ook leren kaderen.

 

Wat maakt kunst zichtbaar in de toeschouwer? (workshop door Katrien Cassiers – deze workshop heeft de duur van twee workshops)

Art is the means by which we communicate what it feels like to be alive. (Anthony Gormley)…
Art is not about understanding, it’s about experience. Loose your mind and come to your senses (Fritz Perls)

Wandelend in een beeldenpark onderzoeken en ervaren we hoe we via kunst contact kunnen maken met en communiceren over hoe het leven op dit moment door ons en in ons ervaren wordt. Door werkelijk te kijken met al onze zintuigen naar werk van anderen, door in ons lichaam te ervaren wat het met ons doet en welke afstand of nabijheid dit werk oproept, door contact te maken met de ruimte die het inneemt en van ons vraagt, kan een spiegelend onderzoek naar ons zelf ontstaan. Hoe verhoudt mijn lichaam zich in tijd en ruimte? Een wandeling met het werk van kunstenaars naar de eigen binnenwereld.
We maken een wandeling door het Middelheimuseum (bij slecht weer virtueel, in de aula), nemen houdingen aan, bekijken langs alle kanten, kijken breed en heel gedetailleerd, optioneel fotograferen of tekenen we ook stukken, een mindfull, bodyfull en heartfull museumbezoek. Benieuwd naar wat kunst zichtbaar kan maken in de toeschouwer.
Deze workshop heeft de duur van 2 workshops. Bij droog weer gaat deze door in het aangrenzende beeldenpark, bij slecht weer in de aula.

 

Een systemische verkenning (ief De Roover)  

Een systemische verkenning is als een kijkdoos. Het kijkgaatje symboliseert het waarnemen vanuit systemisch perspectief. Binnenin staan de representanten. Zij maken verborgen informatie uit het systeem zichtbaar door invoelen, door plaats in de ruimte, door lichaamstaal en door woorden.

In het systemisch perspectief zijn we getuige van interacties en van de wederzijdse invloed van de elementen ten opzichte van elkaar. Deze systemische verkenning wordt een bijzondere opstelling waarin we psychotherapie, wetenschap, kunst en ethiek als archetypes in interactie brengen. Het doel en de uitkomst zijn zoals altijd … onbekend.

 

Verhalen die vertalen… (Suzanne Kempeneers)  

In uiteenlopende culturen vinden we verhalen terug rond thema’s die eenieder raken. In therapie kunnen deze verhalen worden ingezet als een extra taal, waardoor metaforisch kan gesproken worden – voorbij de weerstand. Of waardoor een issue vanuit verschillende perspectieven kan worden bekeken. Verhalen zijn een oneindige bron van inspiratie. In deze workshop gaan we proeven van werkvormen om met verhalen met cliënten aan de slag te gaan.

 

Een gezonde geest in een gezond lichaam (Sabrina Marx)   

De afgelopen 30 jaar hebben we veel bijgeleerd over de link tussen body & mind, gut & brain. Desondanks zijn de behandelingen van geestelijke gezondheidsproblemen in de praktijk niet erg veranderd. Er blijkt een kloof te zijn tussen wat wetenschap al een tijd weet en de alledaagse praktijk. Deze workshop wil bijdragen aan het dichten van deze kloof door hulpverleners bekend te maken met recente wetenschappelijke bevindingen. Een gezonde leefstijl kan bijdragen aan de preventie en curatie van psychische problemen. Onze missie is een paradigma shift, waarbij we starten vanuit leefstijl en voeding, gevolgd door psychologische interventies en pas als last resort medicamenteuze ingrepen.

 

‘Imagination Activism’ – een nieuwe beweging uit London (Moïra Nauwens)   

Phoebe Tickell is oprichter van ‘Moral Imaginations’ en noemt zichzelf een Imagination Activist. Moïra vertelt jullie haar verhaal en laat jullie aan den lijve ondervinden wat Imagination Activism inhoudt. “De wijze waarop we ons leven, leren en werken al decennialang organiseren, de manier waarop we onze samenleving indelen, dat blijkt vandaag niet meer goed te werken. Gevolg is dat we stilaan in een staat van impasse terecht komen. Het goede nieuws is dat we met z’n allen een nieuwe realiteit kunnen creëren. Maar dan moeten we onze verbeelding durven gebruiken. Verbeelding is echt een superkracht. Het is voor iedereen beschikbaar, altijd en overal.”, aldus Phoebe Tickell in een interview. Hoe zouden we deze kracht nog meer kunnen inzetten in therapie?

 

Het niet-weten (Marleen Van Laere)  

Zowel in psychotherapie als in kunst als in ethiek is de startpositie ‘het niet-weten’. Het is een interessante gemeenschappelijke vaardigheid die we in de workshop bekijken. Vandaar zoomen we in op dit aspect van de grondhouding in de Interactionele Vormgeving (I.V.). Het niet-weten van de psychotherapeut komt in interactie met ‘het niet-meer-weten-hoe-verder’ van de cliënt. Die interactie creëert de transformerende ruimte waar het helend proces van de cliënt in kan geboren worden.

 

KLIK HIER OM JE IN TE SCHRIJVEN